Święta Gertruda urodziła się w Niemczech w uroczystość Objawienia Pańskiego, 6 stycznia 1256. Poza tym jednym faktem jej narodzin, nic nie wiemy o pierwszych pięciu latach jej życia. Ale w 1261 r. opatka Gertruda z Hackeborn z opactwa benedyktynów w Helfta w Saksonii przyjęła dziecko do swojej szkoły.

Nie podano nazwiska Gertrude i nie podano powodu tego pominięcia. Niektórzy spekulują, że była dzieckiem oblata ofiarowanym Kościołowi przez pobożnych rodziców. Jednak w swoich pismach Gertrude nazywa siebie sierotą. Mogła zostać przesiedlona podczas chaosu politycznego i konfliktów społecznych swoich czasów. Albo mogła zostać wydziedziczona z powodu jakiegoś innego wydarzenia lub okoliczności ukrytej w historii XIII wieku. Z jakiegoś powodu Gertrude została umieszczona pod opieką ksieni Gertrude. Mechtilde z Hackeborn, młodsza siostra opatki, była nauczycielką, gdy Gertrude dołączyła do małej grupy dzieci w szkole klasztornej.

Zakonnice z Helfty pozostawiły nam wspomnienia Gertrudy jako uroczego, bystrego dziecka, które natychmiast zareagowało na łaskawe usposobienie Mechtilde, a później wybrało ją na powiernicę. Przez całe lata szkolne wykazała się taką jasnością percepcji i głębią zrozumienia, że często przewyższała kolegów z klasy w swoich studiach. Program nauczania w szkole klasztornej był mocny, a uczniowie musieli uczyć się gramatyki, retoryki, logiki i łaciny. Gertrude wykazała się również znajomością muzyki i sztuk praktycznych, takich jak przędzenie i tkactwo.

Chociaż nie znamy powodu, dla którego Gertrude została sprowadzona do Helfty, wiemy, że Gertrude wstąpiła do wspólnoty po ukończeniu studiów w wieku 15 lub 16 lat. Jako nowicjuszka we wspólnocie benedyktyńskiej otrzymała naukę liturgii, Reguła Benedykta, patrystów i innych duchowych pisarzy tradycji monastycznej. Po złożeniu zawodu monastycznego poświęciła się studiowaniu literatury i skierowała znaczną część swojej energii na pisanie biegle po łacinie i niemiecku. Miała silny charakter i osobowość, a jako nauczycielka w szkole stała się życiodajną obecnością w społeczności, która liczyła za jej życia około 100 kobiet.

Społeczność Helfta nie uważała Gertrudy za zbyt pobożną młodą kobietę. A Gertrude wyznaje, że była tak pochłonięta nauką, że mogła zaniedbać swoje duchowe powołanie. Kiedy miała 24 lata, rutyna klasztorna zaczęła być dla niej męcząca. W okresie Adwentu 1280 r. przeżyła ciężką próbę emocjonalnej burzy i duchowego nieszczęścia, które wprawiły ją w depresję i wycofanie. Krótko po swoich 25 urodzinach, 27 stycznia 1281 r., Gertruda doświadczyła nagłego i nieoczekiwanego spotkania ze zmartwychwstałym Chrystusem, które nazywa swoim „nawróceniem”. W najgłębszym sercu usłyszała, jak Chrystus mówi do niej: „Nie bój się. Uratuję cię i uwolnię”. Była to pierwsza z serii wizji, które doprowadziły ją do mistycznej modlitwy i ostatecznie przekształciły jej życie. Postanowiła porzucić studia literackie i poświęcić się modlitwie i studiowaniu pism świętych. Od tego czasu spędzała wiele godzin na czytaniu i kopiowaniu tekstów z pism świętych, a czasem na pisaniu krótkich refleksji na temat Słowa Bożego, którymi dzieliła się z innymi.

W 1289 r. Gertrude usłyszała, jak Chrystus prosił ją o napisanie relacji z wielu otrzymanych łask. Z początku Gertrude stawiała opór, wierząc, że to nic nie da. Kiedy powiedziano jej, że takie pisanie może służyć jako zachęta dla innych, zgodziła się. Po łacinie Gertrude napisała krótką autobiografię duchową, do której społeczność Helfta później dodała wszystkie posiadane informacje o niej. Ten kompozyt jest dziś znany jako ZWIASTUNEK MIŁOŚCI BOŻEJ MIŁOŚCI. Tylko 24 rozdziały Księgi Drugiej Księgi Herolda są własnym tekstem Gertrude, w którym była świadkiem duchowej przemiany, której doświadczyła. Gertrude dokładnie opisuje swoje przebudzenie do głębi własnego serca. To przebudzenie uczyniło dla niej Chrystusa tak realnym, że była w stanie przezwyciężyć wszelki opór w sobie i stopniowo zmierzać do bezwarunkowego poddania się Bożej miłości. W tej książce jest niewiele świadomej sztuki, ponieważ Gertrude wylewa pochwały i wdzięczność, które odczuwa w pięknych obrazach z pism świętych, które spontanicznie wyłaniają się z jej serca.

Gertrude również napisała swoje ĆWICZENIA DUCHOWE po łacinie jakiś czas po 1289 roku. Przypuszczamy, że zamierzała ten tematyczny układ modlitw, hymnów i refleksji dla sióstr ze swojej wspólnoty. Sama Gertrude wykorzystała ich porcje do własnej corocznej odnowy duchowej. Być może dostosowała je również dla osób, które przychodziły do niej po radę. Ale znaczenie ĆWICZEŃ DUCHOWYCH rozciąga się do dnia dzisiejszego, ponieważ są one zakorzenione w tematach i obrzędach liturgii kościelnej na okazje chrztu, nawrócenia, oddania, uczniostwa, zjednoczenia z Bogiem, uwielbienia Boga i przygotowania do śmierci. ĆWICZENIA DUCHOWE Gertrude mogą być używane przez każdego, kto pragnie pogłębić duchowość poprzez modlitwę i medytację.

Św. Gertruda należy do kultury monastycznej końca XIII wieku i może być czołową pisarką i wizjonerką tej kultury. Jest jednym z tych wyjątkowych głosów z przeszłości, które zwracają się do wszystkich chrześcijan u progu trzeciego tysiąclecia. Przywołuje nas do nowej świadomości bezwarunkowej miłości Boga do wszystkich stworzeń w zbawczej misji Jezusa. Dla nas reprezentuje poważną i dojrzałą duchowość chrześcijańską zasadniczo opartą na pismach świętych i pielęgnowaną w liturgii. Pojmowanie miłości Boga przez Gertrudę jest zakotwiczone w tajemnicy wzajemnej miłości między Osobami Trójcy Przenajświętszej, skierowanej na zawsze ku całemu stworzeniu.

Mistyczna modlitwa Gertrudy jest skoncentrowana na Chrystusie, a człowieczeństwo Chrystusa jest przedstawiane jako Najświętsze Serce, boski skarbiec łaski. Nigdy nie traci z oczu Jezusa, który przychodzi jako boski i ludzki. Ale dla Gertrude koncentracja na tajemnicy Jezusa nie skupia się na jego życiu historycznym, a bardziej na człowieczeństwie, które dzieli ze wszystkimi ludźmi. Kładzie nacisk nie tyle na to, że powinniśmy naśladować Jezusa, ile na to, że jesteśmy zaproszeni do udziału w unii ludzko-boskiej, która już istnieje. W modlitwie i sakramencie spotykamy to błogosławione zjednoczenie.

W swojej mistycznej modlitwie Gertruda doświadcza w Kościele głębokiej miłości do Eucharystii, miłosnego uścisku grzesznika, przyjaźni dla odrzuconych i trwałej ufności w Boże miłosierdzie. W miarę dojrzewania Gertruda otworzyła się jej oczy na tajemnicę miłości Chrystusa w Kościele i na jego misję ewangelizacyjną w świecie.

Gertruda nigdy nie została formalnie kanonizowana, ale liturgiczne oficjum modlitwy, czytań i hymnów na jej cześć zostało zatwierdzone przez Rzym w 1606 roku. Święto św. Gertrudy zostało rozszerzone na Kościół powszechny przez Klemensa XII w 1738 roku i dziś obchodzone jest w listopadzie 16, data jej śmierci w 1301 lub 1302. Papież Benedykt XIV nadał jej tytuł „Wielkiej”, aby odróżnić ją od ksieni Gertrudy z Hackeborn i rozpoznać głębię jej duchowej i teologicznej intuicji.